Dnevna štampa Marketing Redakcija Kontakt
Amfilohije: Neka padne ili zakon ili Vlada * EU će ispitati pomoć za Montenegroerlajnz * Zbog zagađenja godišnje umre 250 građana * Miloš slobodan ako ga ne izruče do aprila * Mišustin novi premijer Rusije * Izostao veliki preokret * Nalogodavci i ubice Olivera Ivanovića i dalje na slobodi
ISSN 1800-6299
  Izdanje: 17-01-2020

Porudzbenica
Rubrike
Pogledajte

Strip Dana

Strip

Riječ Dana
Vladimir Pavićević, predsjednik Crnogorske partije:
– Moja je obaveza kao predsjednika Crnogorske partije da stanem u zaštitu Ustava, prava građana Crne Gore i vjernika. Ko to ne razumije, popločan mu je put ka DPS-u.

Vic Dana :)

Mali Mujica dolazi iz škole, a Mujo ga pita s vrata:
- Jel', bolan Muj'ce, kako je bilo u školi?
Mujica uzdahne:
- Dobro, babo... skoro sam dobio pet'cu iz matemat'ke!
Mujo se zbuni:
- Pa što skoro?!
Mujica slegne ramenima:
- A jeb'ga, dobio je Ibro što sjedi kraj mene...


Usred žestoke svađe žena se prodere na svog muža: - Reci samo još jednu riječ i odmah se vraćam kod svoje majke! Na to će muž: - Taksi!







Arhiva
Dan:
Mjesec:
God:

Razno
Uclani se

Feljton - datum: 2020-01-13 DJETINJSTVO I ŠKOLOVANJE KNEZA MIHAILA OBRENOVIĆA 2
Proglašenje Kragujevca za prestonicu
DR DANKO LEOVAC Proglašenje Kragujevca za prestonicu Feljton smo priredili prema knjizi dr Danka Leovca „Knez Mihailo Obrenović – mladost, prva vladavina, emigracija”, koju je izdao Centar za srpske studije Filozofskog fakulteta iz Beograda, 2019. godine
U pogledu mjesta rođenja kneza Mihaila, jedino Feliks Kanic iznosi podatak da on nije rođen u Šarenom konaku, navodeći: „U Kragujevcu su me uvjeravali da ga je kneginja Ljubica rodila iznenada (1823) na jednom izletu, usred šume kod 5 km udaljenog sela Trmbasa, na mjestu koje i danas nosi naziv „zbeg”. Ako je to tako, onda bi misterija šume – treba se sjetiti da je ubijen u Topčiderskom parku – bila tijesno povezana sa životom i smrću Mihailovom”. Krstio ga je Melentije Pavlović, arhimandrit manastira Vraćevšnice.
U vrijeme Mihailovog rođenja Srbija se još uvijek oporavljala od živih sjećanja i strahota iz vremena Prvog i Drugog srpskog ustanka. Knez Miloš je uspio da diplomatijom sredi odnose sa Turcima i obezbijedi miran život i stabilan razvitak Srbije. Prvi koraci na formiranju države neizbježno su vodili i ka pitanju izbora prestonice. Zbog svog povoljnog strateškog položaja, smješten u Šumadiji i samom središtu Kneževine Srbije, daleko od utvrđenja gdje su se nalazili turski garnizoni, Kragujevac je odlukom kneza Miloša načinjen prestonicom 1818. godine. Mjesto rođenja kneza Mihaila, Kragujevac, bio je u to vrijeme malo mjesto, uglavnom sa srpskim stanovništvom i nešto malo Turaka. Status prestonice izvršio je veliki uticaj na promjenu fizionomije Kragujevca. Dok je 1818. godine imao 193 kuće sa 378 poreskih glava i oko 1.300 stanovnika, četiri godine kasnije (1822) taj broj je narastao na 283 kyće sa 755 poreskih glava, odnosno na preko 2.000 stanovnika. Poslije 1820. godine u Kragujevcu je bio samo jedan turski dom, u kome je stanovao muselim, jedna skoro porušena džamija bez minareta i jedna turska kafana za putnike. Tokom narednog perioda grad se planski urbanizovao i teritorijalno proširio, postavši upravni, politički, kulturni, prosvjetni, zdravstveni, vojni i privredni centar Srbije. Grade se privatne kuće i brojne ustanove sa obilježjima narodne arhitekture, ulice se kaldrmišu i osvjetljavaju lampama, a kuće se po Miloševoj naredbi pokrivaju crijepom, umjesto slamom, u cilju zaštite od požara. Na Lepenici se u to vrijeme grade tri drvena i prvi kameni most.
Brzo nakon izbora Kragujevca za prestonicu, izgrađeno je nekoliko najvažnijih zgrada za potrebe Dvora (konaka), koji je počeo da se zida u maju 1817. godine. Do kraja godine uz konak su izgrađeni mutvak i konjušnica. Konak kneginje Ljubice, poznat kao „Šareni konak” počeo je da se zida 1819, a završen je 1820. godine. Posebni majstori angažovani su da urede unutrašnjost svih konaka. Cio kompleks bio je opasan ogradom od hrastovog drveta (palisadama), a konaci su međusobno bili povezani popločanom kaldrmom. Knez Miloš se u Kragujevac doselio početkom 1818, a nedugo potom i kneginja Ljubica. Iako je sačuvano dosta opisa samog Kneževog konaka, koji su ostavili putopisci, opis Kneginjinog konaka, koji je često nazivan i haremom, jer je po turskom običaju zaista predstavljao isključivo ženske odaje, teško je rekonstruisati. Opis „Šarenog konaka”, mjesta rođenja kneza Mihaila, ostavio je Joakim Vujić (1826). U Kneginjinom konaku, koga Vujić naziva haremom, obitava „svetla Gospoža Ljubica s dva njena maloletna sina mlada Gospodarića, Milanom i Mihailom, kako ravno i vozljubljenom Gospodičnom Jelisavetom, svojom ćeriju, i celom njenom ženskago pola svitom... Ovaj harem leži ot palate Gospodareve s severa i sostoji se takožde iz dva departamenta, koji različite male i velike sobe imaju, koje su pre krasno mobilirate, izmolovane i nameštene, pak kongovi ot obadva sprata jesu široki, s lepi divani”. Iznad ulaznih vrata bio je natpis „Gospod da blagoslovi vhod i ihod tvoj”, a zbog toga što je bio ofarban spolja i iznutra, sa mnogo slika i natpisa na zidovima, nazivan je Šarenim konakom.
Život na kneževom dvoru u Kragujevcu bio je jednostavan i može se najbolje rekonstruisati na osnovu zapisa putopisaca. „Knez je najradije sjedio na doksatu prvog sprata (Konaka), gdje su bili razmješteni jastuci i odatle se stvarao divan pogled u daljinu. Tu se često sa svojim knezovima, kasnije ministrima, savjetovao o problemima zemlje.“
PRIREDIO:
MILADIN VELjKOVIĆ
(NASTAVIĆE SE)


Komentari

Komentari se objavljuju bez zadrške.

Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijedjanje i klevetanje. Nedozvoljen sadržaj će biti izbrisan u najkraćem roku čim bude primijećen ili prijavljen, a autori spornog komentara rizikuju da budu prijavljeni nadležnim institucijama.

Prijavite neprikladan komentar našem MODERATORU.

Ukoliko smatrate da se u ovom članku krši Kodeks novinara, prijavite našem Ombudsmanu.

Najčitanije danas

INFO

Zaštitnika prava čitalaca Dan-a

OMBUDSMAN

kontakt:

ombudsman@dan.co.me

fax:

+382 20 481 505

Pogledajte POSLOVNIK

Pratite rad OMBUDSMANA

Pogledajte IZVJEŠTAJE

Karikatura DAN-a
Karikatura
Pogledaj sve karikature >>>

Najčitanije - 7 dana


 

Prognoza dana

 



 

Developed by Beli&Boris - (c) 2005 "Dan"