Dnevna štampa Marketing Redakcija Kontakt
Projekat Milovog prijatelja od značaja za razvoj države * Vrijeme je da Brisel osudi napad na Crkvu * Vladin konsultant i ponuđač na tenderu imaju zajedničku firmu * Roganović ubijen zbog poslovnog sukoba? * Rusija pomaže Trampu da bude reizabran * Izetbegović tuži Dodika, Cvijanović i Tegeltiju * Traže ostavku Vjore Čitaku, Tači pokušava da se „opere”
ISSN 1800-6299
  Izdanje: 22-02-2020

Porudzbenica
Rubrike
Pogledajte

Strip Dana

Strip

Riječ Dana
Momčilo Radulović, predsjednik Savjeta ASK:
Agencija za sprečavanje korupcije treba da bude primjer transparentnosti.

Vic Dana :)

Piroćanac kupuje automobil.
- Koliko košta ovaj automobil?
- Deset hiljada eura.
- A koliko troši?
- Deset litara na 100 km.
- Mnogo skupo! A koliko je ovaj ovdje?
- Sedam hiljada eura, troši šest litara na 100 km.


- I ovaj je mnogo skup, a koliko je ovaj „fića”?
- Dvije hiljade eura.
- A troši?
Prodavcu se smučio Piroćanac pa odgovori:
- Kašiku na 100 km.
- Supenu ili kafenu?







Arhiva
Dan:
Mjesec:
God:

Razno
Uclani se

Feljton - datum: 2020-02-21 FILMSKO PREISPITIVANJE: POLJSKI FILM 7
Vanredno stanje „ukinulo” film
Vajda `80-tih godina 20. vijeka Vanredno stanje „ukinulo” film Festival u Gdanjsku je ukinut i zabranjena je većina filmova proizvedenih u vrijeme dok je Solidarnost cvjetala
-Piše: DR RADOSLAV T. STANIŠIĆ

Nekoliko mjeseci kasnije, pod uticajem euforije koju je donijela nova sloboda, Vajda i još devet reditelja, Kšištof Zanusi, Kšištof Kješlovski, Feliks Falk, Agnješka Holand, Filip Bajon, Januš Zaorski, Edvard Žebrovski, Vojćeh Marčevski i Tomaš Pobug Malinovski, najavljuju osnivanje sopstvenog festivala u Varšavi u februaru 1982, s javno iznijetom namjerom da se zaobiđe Film Polski i dogovore koprodukcije sa Zapadom. I onda, odjednom, sve je bilo gotovo. Ujutro 13. decembra 1981. Poljska je okupirana iznutra. Vojska pod komandom generala Jaruzelskog smijenila je civilnu vladu i uvela prijeki sud i vanredno stanje, uz moralnu i taktičku podršku Sovjetskog Saveza koji je okružio svog najvećeg saveznika s pedeset devet oklopnih divizija i poslije državnog udara stacionirao četiri takve divizije u samoj Poljskoj. Proglašen je policijski čas, skupovi su zabranjeni, putovanja ograničena, telefonske i teleks linije prekinute. Štrajkovi su rastureni vojnom silom, vođe Solidarnosti masovno pohapšene a sam sindikat zabranjen. Posledice po filmsku industriju bile su trenutne i tužne. Bez sopstvenih sredstava i po zakonu finansijski zavisna od države, poljska kinematografija našla se pred nestankom usled bankrotstva. Svih 1.180 bioskopa je zatvoreno pod izgovorom zabrane javnog okupljanja, čime je presječen dotok sredstava filmskoj industriji. Kada su, poslije nekoliko mjeseci, bioskopi ponovo otvoreni, poljska publika je u njima zatekla proizvode bitno izmijenjene nacionalne kinematografije. Propartijski orijentisani konzervativci dobili su privremenu upravu nad filmskom industrijom kako bi snimali primjerene epske filmove o Drugom svjetskom ratu i slična djela sa istorijskom tematikom. Festival u Gdanjsku je ukinut i zabranjena je većina filmova proizvedenih za vrijeme dok je Solidarnost cvjetala. Mnogi od tih filmova nijesu nikada ni bili prikazani. Kazimjež Žigulski, ministar kulture u vladi Jaruzelskog, smijenio je maja 1983. Vajdu s položaja rukovodioca filmske jedinice „X”, sa obrazloženjem da je proizvodio filmove „koji nijesu imali ničeg zajedničkog s kulturnom politikom države”. Istovremeno je Centralni komitet Poljske ujedinjene radničke partije (PURP) optužio jedinicu „X” i Zanusijevu jedinicu „Tor”, koje su bile najtešnje povezane sa stvaranjem „kinematografije moralne zabrinutosti” i ujedno jedinice s najvećim komercijalnim uspjesima, kao „opozicione, demagoške i egzistencijalističke”.
Vajda je u decembru 1983. podnio ostavku na mjesto predsjednika Poljskog udruženja filmskih radnika, mjesto na kome se nalazio od 1978. godine. Ostavku je istovremeno podnio i cio upravni odbor udruženja, tako da se u jednom trenutku učinilo da će se udruženje rasturiti, što je za vrijeme vanrednog stanja bio slučaj s mnogim drugim umjetničkim udruženjima. Kada je, poslije 1984. godine, ponovo otvoren festival u Gdanjsku, uspostavljena je neka vrsta nelagodnog primirja između filmske industrije i režima generala Jaruzelskog. Istovremeno sa ublažavanjem strogih odredbi vanrednog stanja i oslobađanjem većine političkih zatvorenika, ublažena su i ograničenja nametnuta poljskom filmu. Većina izbjeglih filmskih stvaralaca vratila se u zemlju, a među njima i Vajda. Ponovo je postalo moguće snimati ozbiljne filmove s temama iz savremene svakodnevice, film Kješlovskog o teškoj 1982. godini Bez konca, 1985. Međutim, uopšte uzev, društvena kritika je bila nepoželjna, ali su zato bili veoma poželjni žanrovski filmovi. Možda je znak koji najviše ohrabruje bilo obrazovanje novog eksperimentalnog produkcionog kolektiva, ustrojenog po obrascu studija „Bela Balaž” u Mađarskoj – filmskog studija Iržikovski koji je 1984. proizveo potresnu dramu Valdemara Đikija o holokaustu Kartka z podrožy, koja je pobrala niz međunarodnih priznanja. Filmska i televizijska škola u Katovicama je postala važno mjesto na kome su obrazovani novi talenti. Avgusta 1989. na vlast se vraća civilna vlada pod kontrolom pokreta Solidarnost. Andžej Vajda opisao je poljsku kinematografiju s kraja 1990. kao „pustinju”. Kada je 1992. Leh Valensa postao predsjednik države, ekonomska situacija se donekle stabilizovala i godišnja proizvodnja se ponovo popela na trideset osam igranih filmova.

(KRAJ)


Komentari

Komentari se objavljuju sa zadrškom.

Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijedjanje i klevetanje. Nedozvoljen sadržaj neće biti objavljen.

Prijavite neprikladan komentar našem MODERATORU.

Ukoliko smatrate da se u ovom članku krši Kodeks novinara, prijavite našem Ombudsmanu.

Predaja pomena on-line

Najčitanije danas

INFO

Zaštitnika prava čitalaca Dan-a

OMBUDSMAN

kontakt:

ombudsman@dan.co.me

fax:

+382 20 481 505

Pogledajte POSLOVNIK

Pratite rad OMBUDSMANA

Pogledajte IZVJEŠTAJE

Karikatura DAN-a
Karikatura
Pogledaj sve karikature >>>

Najčitanije - 7 dana


 

Prognoza dana

 



 

Developed by Beli&Boris - (c) 2005 "Dan"