Dnevna štampa Marketing Redakcija Kontakt
Usvaja se pet zakona, ključna lustracija * Usvaja se pet zakona, ključna lustracija * Dali milion za varijabile pa im falila dva miliona za plate * Nemaju garanciju od 100.000 za vakcinu * Umro je Maradona * Predao se pa negirao zločin * Većinu stanova daju za 1.100 eura po kvadratu
ISSN 1800-6299
  Izdanje: 26-11-2020

Porudzbenica
Rubrike
Pogledajte

Strip Dana

Strip

Riječ Dana
Miloš Konatar, funkcioner URA:
– Ako se nešto desi Dritanu Abazoviću direktnu odgovornost snosiće Veselin Veljović i Uprava policije.

Vic Dana :)

Tone brod. Japanac uznemireno hoda i paniči, a Crnogorac mirno sjedi.
- Šta da radimo? - viče Japanac.
- Oca ti japanskog, vi biste samo nešto da radite!


Perici se nije išlo u školu pa je pozvao direktora škole i rekao mu:
- Dobar dan, moj sin ima temperaturu i danas neće doći u školu!
Direktor: - Ma dobro to nego sa kim razgovaram?
Perica: - Sa mojim tatom!







Arhiva
Dan:
Mjesec:
God:

Razno
Uclani se

Feljton DEMISTIFIKACIJA ZAMAGLJENIH KVAZI-NEOLIBERALNIH (KLOKOTRISTIČKIH) ARANŽMANA 7
Kleptokratska demokratija
Vladavina prava – ključ demokratije... Kleptokratska demokratija „Ne može se lako i brzo zamijeniti hibridni režim sa zarobljenim institucijama, privilegijama i polarizacijama. Nalazimo li se na novom početku? Dolazi li istinska sloboda?” – Veselin Drašković, predgovor „Klokotrizacija tranzicije”, IK „Štampar Makarije” i „Obodsko slovo”, Podgorica, 2020. godine
-Piše: VESELIN DRAŠKOVIĆ

Demokratija se najčešće poistovjećuje sa slobodama. Zbog toga se vjerovanje u demokratiju poistovjećuje sa vjerovanjem u ljudske slobode i vladavinu prava. Ali, postoji i drevna i metaforična izreka da „vjerovati – to nije sloboda“!

Prošli su vjekovi, stradale su generacije, mijenjale su se državne granice i oblici društvenih formacija i poredaka, sprovodile su se mnoge vrste „reformi“... Ali, suština je ostala ista. Nivo demokratije u nekom društvu uvijek i direktno je povezan s nivoom realizacije principa vladavine prava.

Deficit vladavine prava podrazumijeva manju ili veću kontrolu i/ili zloupotrebu formalnih (posebno političkih i državnih) i neformalnih institucija od strane tzv. alternativnih institucija (ilegalnih). Pošto je endogenost ključno obilježje institucija, jasno je da posljednje nastoje povećati nivo endogenosti u društvu, da bi smanjile mogućnost pozitivnog djelovanja formalnih i neformalnih institucija.

Princip vladavine prava ima dominantnu ulogu u strukturiranju, poboljšanju i održavanju institucionalnog sistema svake države. On se odnosi ne samo na vezu između svih državnih zakona i komponenti političkog sistema, nego i na cjelokupno ponašanje svih pojedinaca i grupa.

Uprkos formalnom postojanju, u većini država tranzicije (kojima pripadamo) vladavina prava je u osnovi izložena raznim ograničenjima i podrivanjima. U tom pogledu se po svojem značaju ističu tzv. alternativne institucije (ilegalne, iz sjenke). One direktno protivurječe formalnim i neformalnim institucijama, pokoravaju ih na specifičan (nelegalan) način i čine ih neefikasnim i podređenim. Alternativne institucije su direktno proporcionalne nivou autoritarnosti, totalitarizma i institucionalnog nasilja koji potiču od državnih i političkih režima vlasti.

Režimi vlasti mogu biti formalno i deklarativno liberalni, reformski i demokratski. Ali objektivno, oni često sadrže velika institucionalna ograničenja u pogledu dosljedne primjene vladavine prava u većini ili čak u svim oblastima društva i privrede (svojinski odnosi, tržišni odnosi, način i funkcionisanje podjele vlasti, socijalna stabilnost, nivo demokratizacije, zaštita ugovora itd.). Mnoga institucionalna ograničenja vladavine prava se u pojedinim državama tranzicije više ili manje međusobno dopunjuju (komplementarni su). Zbog toga se opravdano mogu postavini dva bitna pitanja. Prvo, može li se govoriti o demokratiji u uslovima višedecenijske nesmjenjivosti vlasti, enormnog bogaćenja privilegovanih, urušavanja svih oblasti koje pripadaju „svetom gralu“ (zdravstvo, školstvo, nauka, kultura, bezbjednost), gazdovanja primitivizma, kvazi-neoliberalne „kulture”, politikanstva, megalomanije, nasilnog elitizma i sofisticiranog kleptokratskog apsolutizma? Drugo, može li se u uslovima istinske „demokratije“ biti dominantno privilegovan, iznad svih zakona i institucija? Ako može, onda trpe narod i demokratija. Normalan čovjek se takođe mora zapitati: da li je autokratija samo prelaz (most, karika) imeđu demokratije i kleptokratije?

U razvijenim državama sudovi imaju zadatak da kontrolišu, ograničavaju i prisiljavaju sve društvene subjekte na postupanje u skladu s vladavinom prava. Nivo vladavine prava zavisi i od nivoa političkog i institucionalnog nasilja (shvaćenog u tumačenju nobelovca D. Northa), nezavisnosti sudstva, kao i zaštićenosti imovine, pojedinaca, ekonomskih agenata i ugovora. Vladavina prava se može koristiti za očuvanje postojećeg režima, tj. za zaštitu interesa vladajućih elita, ali i za njihovo mijenjanje.

Nedovoljna vladavina prava je jedan od glavnih uzroka socijalne i ekonomske krize u većini država tranzicije. Koordinišuća, limitirajuća i regulišuća uloga formalnih i neformalnih institucija i efikasna vladavina prava su obavezan uslov i konceptualni okvir za konzistentnu strategiju i politiku društveno-ekonomskog razvoja.

Bezgranična kvazi-neoliberalna dinamika eksperimentalne deregulacije probila je sva moralna, institucionalna, tržišna i ljudska ograničenja ekonomske stvarnosti i racionalnog ljudskog ponašanja. Izazvala je reprodukciju nesagledivih kriznih posljedica, kriminalizaciju društva, deformisanje ekonomske stvarnosti i institucionalne strukture. Stvorila je nepremostivi jaz između potlačene masovnosti i privilegovanog individualizma, koji bitiše paralelno s rastom dužničke zavisnosti, neefikasnih modela vladanja, sistemske korupcije i mnogih drugih društvenih troškova antirazvojne strategije. Manipulativne i hipokrizne priče o slobodama, tržištu i institucijama – ne pomažu.


(Nastaviće se)


Komentari

Komentari se objavljuju sa zadrškom.

Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijedjanje i klevetanje. Nedozvoljen sadržaj neće biti objavljen.

Prijavite neprikladan komentar našem MODERATORU.

Ukoliko smatrate da se u ovom članku krši Kodeks novinara, prijavite našem Ombudsmanu.

Uslovi korišćenja

Svako neovlašćeno korišćenje sadržaja štampanog i on-line izdanja Dana kažnjivo je i vlasnik prava shodno Zakonu o autorskim i srodnim pravima ima pravo na zaštitu od istog, kao i na naknadu štete prouzrokovane takvim radnjama. Zabranjeno je svako objavljivanje, modifikovanje, kopiranje, štampanje, reprodukovanje, distribuiranje ili na drugi način javno prikazivanje podataka, tekstova, fotografija i informacija iz naših izdanja, bez pisane saglasnosti Jumedia Mont doo.

MARKETING
loading...
Predaja pomena on-line

Najčitanije danas

INFO

Cjenovnik i pravila o medijskom predstavljanju u toku kampanje za lokalne izbore za odbornike u SO Nikšić koji će biti održani 14.03.2021.godine.

Pravila lokalni
Jumedia Mont d.o.o.

Cjenovnik - Radio D

Pravila o medijskom predstavljanju

Pravila lokalni
M.D.COMPANY d.o.o.

Cjenovnik - Radio D+

INFO

Zaštitnika prava čitalaca Dan-a

OMBUDSMAN

kontakt:

ombudsman@dan.co.me

fax:

+382 20 481 505

Pogledajte POSLOVNIK

Pratite rad OMBUDSMANA

Pogledajte IZVJEŠTAJE

Karikatura DAN-a
Karikatura
Pogledaj sve karikature >>>

Najčitanije - 7 dana


 

Prognoza dana

 



 

Developed by Beli&Boris - (c) 2005 "Dan"