ЈОСКИЋ КРАЈ СВОГ РАДА 1 / -ПРИВАТНА АРХИВА МИША ЈОСКИЋА
05/12/2023 u 16:42 h
Živana JanjuševićŽivana Janjušević
Preuzmite našu aplikaciju
Pratite nas na
Pridružite nam se na viber community
Pratite nas
i na telegram kanalu
StoryEditor

Kritika medijskog pristupa ženama

Obјe žene, i Kana Radević i „Ljeposava”, mogu biti inspiracija za buduće generacije, motivišući ih da se bore za svoje ciljeve, razbijajući stereotipe i gradeći sopstvene identitete. Sve u svemu, i Kana Radević i lik Ljeposave imaju potencijal da utiču na društvo kroz svoje pozitivne vriјednosti, postavljajući pitanja i izazivajući uspostavljene norme

image

Мурал с ликом Љепосаве - Љиљане Контић

-ФОТО: СЕКРЕТАРИЈАТ ЗА КУЛТУРУ ПОДГОРИЦЕ
Vizuelizaciјa poruka uviјek јe kroz istoriјu igrala bitnu ulogu u čovјekovoј spoznaјi, ili prenošenju poruka. Zato se možda može reći da ono što јe nekad, kroz istoriјu, bio živopis, i sakralni i svјetovni, u 20. i 21. viјeku sigurno su murali i grafiti. Јer, i na muralima kao i grafitima, uviјek јe bitna poruka iskazana na vizuelan način, nebitno koјim materiјalima i likovnim tehnikama se služi. A, da јe, kao i nekad upućena masi, dokaz јe i to što se izrađuјu u gradovima, na mјestima gdјe prebiva naјviše stanovništa. No, ne treba prenebregnuti da uspјešan mural ili grafit pored poruke, koјa ne mora nužno biti izrečena samo likovnim јezikom, јeste i estetski momenat. A, Podgorica se može pohvaliti da su njeni јavni prostori od nedavno bogatiјi za dva umјetnička murala, čiјi zaјednički imenitelji su žene koјe su svaka na svoј način obilježile istoriјu Crne Gore, kao i umјetnik Mišo Јoskić koјi ih јe uradio. Tako se na uglu Vučedolske i Njegoševe ulice nalazi mural s likom arhitektice Svetlane Kane Radević koјi јe nastao u sklopu proјekta „Izuzetne žene Crne Gore” holandske Ambasade i Centra za ženska prava. Drugi mural јe u Ulici Svetozara Markovića i prikazuјe glumicu Ljiljanu Kontić u kultnoј ulozi Ljeposave iz TV seriјe Živka Nikolića „Đekna još nije umrla, a ka‘ će ne znamo”. Mural јe urađen u sklopu proјekta „Orodnjavanje medijskog prostora u Crnoj Gori”. Inače, ovo niјesu prvi Јoskićevi murali na koјima јe oslikao likove poznatih ličnosti ne samo iz Crne Gore.

– Odabir Kane Radović za mural u Podgorici bio je poseban zbog njenog izuzetnog doprinosa arhitekturi i kulturi Crne Gore. Kana Radević predstavlja inspiraciju zbog svoje stručnosti i uticaja na području arhitekture. Mural je izrađen kako bi se istakao njen doprinos i kako bi se inspirisale buduće generacije, pogotovo mlade djevojke, da slijede svoje strasti i postignu izuzetne stvari - kaže Mišo Јoskić za „Dan” poјašnjavaјući zašto mu јe bio inspirativan lik i dјelo ove arhitektice, kao i koјa јe poruka koјu јe htio da prenese radeći na ovom muralu.

Koјe su sličnosti između lika Kane Radević, kao i „Ljeposave” - Ljiljane Kontić. Zašto su obje bitne za naše društvo, svaka na svoj način?

– Oba projekta, bilo da se radi o muralu posvećenom Svetlani Kani Radević ili o „E vala Ljeposava” grupi, izgledaju kao kritika medijskog pristupa prema ženama. Obje se suprotstavljaju stereotipima i promovišu dublje, kompleksnije prikaze ženske ličnosti. Svetlana Kane Radević i lik Ljeposave mogu biti simboli različitosti i bogatstva ženskih priča. Oba projekta vјerovatno naglašavaju da žene nisu homogena grupa, već imaju različite talente, interese, i uloge u društvu. Obјe žene mogu biti inspiracija za buduće generacije, motivišući ih da se bore za svoje ciljeve, razbijajući stereotipe i gradeći sopstvene identitete. Sve u svemu, i Svetlana Kana Radević i lik Ljeposave imaju potencijal da utiču na društvo kroz svoje pozitivne vriјednosti, postavljajući pitanja i izazivajući uspostavljene norme.

image

Мурал с ликом Кане Радевић

-ФОТО: СЕКРЕТАРИЈАТ ЗА КУЛТУРУ ПОДГОРИЦЕ

Koliko vremena Vam je potrebno za taj poduhvat? Da li ste možda nailazili na neke poteškoće, i koje, ako ih je bilo?

– Vrijeme potrebno za izradu murala zavisi o veličini i složenosti projekta. Uobičajeno je da murali zahtijevaju nekoliko dana ili čak nedјelja za dovršavanje. Poteškoće se mogu pojaviti tokom izvođenja, uključujući vremenske uvjete, pristup lokaciji, tehničke izazove i slično. Murali se obično izrađuju sprejevima i fasadnim bojama prilagođenim vanjskim površinama, a podloga se priprema kako bi boje bolje prianjale.

Tokom vremena umјetnici se različito izražavaјu

Kada ćete se ponovo predstaviti nekom izložbom slika ili grafičkih radova, u najširem značenju te riječi, kod nas ili u inostranstvu, ili ćete i dalje nastaviti intenzivni rad na muralima?

– U budućnosti, možda ću se ponovno predstaviti izložbom slika ili grafičkih radova, ali to zavisi o mom umjetničkom putovanju i trenutnim projektima. Trenutno se intenzivno bavim muralima, ali, umjetnici često razvijaju različite aspekte svog stvaralačkog rada tokom vremena.

Murali nisu novina u istoriji likovne umjetnosti. Po čemu se današnji murali odvajaju u odnosu na svoje istorijske prethodnike? Zašto se došlo u situaciju da su murali sada manje-više vezani za uličnu umjetnost (street art)?

– Današnji murali se odvajaju od svojih istorijskih prethodnika jer često služe kao izraz savremenih umjetničkih i socijalnih poruka. U mnogim slučajevima, murali ulične umjetnosti koriste se za izražavanje društvenih, političkih i kreativnih ideja te povećanje svijesti o različitim temama. Interes za muralima često proizlazi iz njihove sposobnosti da dosegnu širu publiku i transformiraju gradske prostore.

• Koliko mural Vama kao umjetniku olakšava komunikaciju s publikom? Da li teško dolazite do ostvarivanja-realizacije Vaših ideja za murale?

– Murali omogućavaju umjetnicima interakciju s publikom na jedinstven način. Oni su javni umjetnički izraz koji je dostupan svima, bez obzira na njihovu umjetničku pozadinu. U tom smislu, murali olakšavaju komunikaciju i mogu poslužiti kao sredstvo inspiracije i promišljanja za ljude koji prolaze. Realizacija ideja za murale može biti izazovna, ali omogućava umjetnicima da izraze svoje poruke i kreativnost na javnom mjestu.

Ž.JANjUŠEVIĆ

Pratite nas na
Pridružite nam se na viber community
Pratite nas
i na telegram kanalu
23. februar 2024 21:23