Gradskim preduzećima prijeti status „neaktivan”

Rok za usaglašavanje sa Zakonom o privrednim društvima je inače, istekao 15. juna. Takvog je stava i Zajednica opština.

Sa druge strane, glavni administrator Glavnog grada Ratko Orović smatra da se na preduzeća primjenjuje novi Zakon o privrednim društvima u državnom vlasništvu čije odredbe predviđaju da je rok za usaglašavanje godinu dana. On kaže da se primjenjuje opšteprihvaćeno pravno načelo prema kojem poseban zakon ima prednost u primjeni u odnosu na opšti zakon.

Zakon o privrednim društvima je nekoliko puta pomjerao rokove kako bi se uskladili statuti i izabrali novi organi upravljanja odnosno direktori, a poslednji rok je istekao 15. juna. Na taj isti dan donijet je Zakon o privrednim društvima u državnom vlasništvu koji je objavljen u Službenom listu 24. juna, a kako stupa na snagu osam dana od dana objavljivanja, to znači da je u pravnom prometu od 1. jula.

Problem u Podgorici, koja ima 15 gradskih preduzeća, je nefunkcionisanje Skupštine koja je osnivač preduzeća, a samo ona može da mijenja osnivačka akta. Drugi problem je političko nesaglasje jer koalicioni sporazum partija, koje se do izlaska DNP bile vlast, sadržao je tačnu raspodjelu koja partija daje kojeg direktora odnosno člana odbora direktora.

Zanimljivo je da dosad niti jedan sekretarijat, koji vrši upravni nadzor na preduzećima, nije saopštio mišljenje kako prevazići situaciju. U odborima Zajednice opština su inače, pojedini sekretari Glavnog grada. Gradonačelnik Saša Mujović kazao je nedavno da Grad ima mišljenje glavnog administratora koje je drugačije u odnosu na Zajednicu opština.
Gradski administrator Ratko Orović kazao je za „Dan“ da je 15. juna Skupština Crne Gore usvojila Zakon o upravljanju privrednim društvima u vlasništvu države, kojim se na poseban način uređuje upravljanje privrednim društvima čiji je osnivač država ili jedinica lokalne samouprave. Orović navodi da je članom 63 zakona propisano da su privredna društva u vlasništvu države, odnosno lokalne samouprave, dužna da usklade svoju organizaciju i poslovanje sa odredbama tog zakona i izvrše registraciju promjena u Centralnom registru privrednih subjekata u roku od 12 mjeseci od dana njegovog stupanja na snagu. Ukazuje i da je članom 65 propisano da članovi organa upravljanja imenovani prije stupanja na snagu ovog zakona nastavljaju da vrše svoju funkciju do isteka mandata na koji su imenovani.

– Suprotno tumačenje dovelo bi do pravno nelogične situacije da su privredna društva u vlasništvu države i lokalnih samouprava bila obavezna da do 15. juna usklade statute, organe upravljanja i poslovanje sa Zakonom o privrednim društvima, a zatim, neposredno nakon stupanja na snagu Zakona o upravljanju privrednim društvima u vlasništvu države, ponovo mijenjaju iste akte i organizacionu strukturu radi usklađivanja sa novim zakonom. Takvo tumačenje bilo bi suprotno principima pravne sigurnosti, ekonomičnosti postupka i racionalnosti pravnog sistema, a u praksi bi dovelo do nepotrebnih troškova, administrativnog opterećenja i mogućeg ugrožavanja funkcionisanja privrednih društava koja obavljaju djelatnosti od javnog interesa – kazao je Orović.

On ukazuje da se u konkretnom slučaju primjenjuje opšteprihvaćeno pravno načelo lex specialis derogat legi generali, prema kojem poseban zakon ima prednost u primjeni u odnosu na opšti zakon.

– Zakon o upravljanju privrednim društvima u vlasništvu države upravo predstavlja poseban zakon u odnosu na Zakon o privrednim društvima kada je riječ o organizaciji, upravljanju i radu društava u državnom i lokalnom vlasništvu – smatra Orović.

(VIDEO) Gradonačelnik poručio: Preduzeća neće stati, statuti na čekanju

Tumačenje oko statusa preduzeća dala je i Zajednica opština.

– Prema usmenoj informaciji koju je saopštio ministar finansija na 130. sjednici Odbora za ekonomiju, finansije i budžet, Skupština Crne Gore od 15. juna 2026. godine, opštine koje do 15. juna nisu uskladile statute svojih privrednih društava sa Zakonom privrednim društvima u CRPS-u, dobiće status neaktivan uz mogućnost blokiranja žiro-računa. Da bi se status vratio u aktivan, neophodno je bez odlaganja uskladiti statute sa Zakonom o privrednim društvima i registraciju u CRPS-u. Nakon toga, u narednom periodu od 12 mjeseci, potrebno je te statut uskladiti sa novim Zakonom o upravljanju privrednim društvima u državnom vlasništvu – mišljenje je Zajednice opština.