Granice ekološke mreže kapitulirale pred bagerima

Na proces proglašenja ekološke mreže Natura 2000 sjenku bacaju devastirana prirodna blaga poput Babinog dola, a takva sudbina očito čeka i ostrvo Sveti Nikola u Budvi, koje je dio ove mreže. Ovo su samo neki od primjera takve prakse, kojih je širom države puno. Pojedini vrijedni lokaliteti devastirani su pred naletom krupnog kapitala, dok su inspekcijske službe ostale nijemi posmatrači.

Zvanično uvrštavanje brda Spas u predlog kopnenih područja za evropsku ekološku mrežu Natura 2000 predstavlja istorijski trenutak i krunu decenijskog mukotrpnog truda i napora naših istinskih stručnjaka za zaštitu prirode. Ova verifikacija je dokaz da nauka i stručna javnost imaju viziju održivog razvoja i mehanizme kojima se konačno može i mora zaustaviti agresivna urbanizacija koja bez milosti guta resurse budvanske obale, ukazuje građanska aktivistkinja i eko-ambasadorka Anđa Budimir

Будимир

– Međutim, dok sa punim pravom hvalimo ovaj ogroman korak naprijed, kao građani ne smijemo zatvoriti oči pred paradoksom koji baca ozbiljnu sjenku na čitav proces. Dok se proglasi zaštita nad djelovima koji još nisu napadnuti, granice na terenu očigledno se pažljivo kroje i amputiraju oko zona u koje je krupni kapital već ušao. Najbrutalniji primjer takvog prekrajanja je padina Babin do. Riječ je o lokalitetu koji je pretrpio najtežu devastaciju, gdje su investitori nasilno uklonili oko 4.500 kvadratnih metara šumskog pokrivača. Iako je Agencija za zaštitu životne sredine naložila da se prostor vrati u prvobitno stanje u najvećoj mogućoj mjeri, ova ključna padina naprasno je izostavljena iz zvaničnog Natura 2000 predloga, uprkos činjenici da je, prema važećoj Reviziji studije zaštite, morala da predstavlja Zonu tri zaštite. Izuzimanjem ove parcele iz evropske mreže stvara se opasan presedan: investitor je praktično nagrađen za napravljeni haos, a brisanjem sa mape zaštite obezbijeđen mu je "čist teren", bez evropskih administrativnih stega za buduće projekte – upozorava Budimir.

Prema njenim riječima, šteta na padini Babin do odavno je prevazišla okvire estetike i ekologije.

– Izvještaji iz ranijeg perioda jasno mapiraju ovaj dio kao fosilno klizište. Uklanjanjem guste šume, čije je korijenje decenijama služilo kao prirodna bioarmatura i jedini stabilizator terena, investitor nije samo posjekao stabla, on je direktno destabilizovao tlo. Danas na tom mjestu, pored nepopravljive ekološke katastrofe, imamo i tempiranu bombu, odnosno potencijalnu i direktnu opasnost po živote i imovinu građana koji žive u podnožju. Kao građanka i eko-ambasadorka, odbijam da prihvatim da se egzaktna nauka i zdrav razum povlače pred interesima krupnog kapitala. Ovdje se više ne radi samo o zaštiti biodiverziteta, već o odbrani ustavom zagarantovanih prava građana na bezbjedan život i zdravu životnu sredinu. Granice ekološke mreže ne smiju da kapituliraju pred bagerima, a institucije moraju hitno integrisati padinu Babin do u sistem zaštite i sanacije. Priroda ne prepoznaje katastarske parcele skrojene po želji investitora. Zemlja pamti i vraća dugove, a ceh tog povlačenja pred kapitalom ne smiju da plaćaju građani Budve – naglašava Budimir.

Lider budvanskog "Pokreta za grad" Đorđe Zenović kaže u izjavi za "Dan" da je Agencija za zaštitu životne sredine uvrstila ostrvo Sveti Nikola (Školj) u predlog područja ekološke mreže Natura 2000 za morski dio, a za kopneni dio Buljaricu i brdo Spas–Jaz.

Зеновић

-Фејсбук

– To je ključni preduslov za zatvaranje poglavlja 27 i naredni korak je upućivanje dokumenta Evropskoj komisiji. Takođe, Vlada je na Školju predvidjela kamp na 10.000 kvadrata, mimo propisa o minimalnim tehničkim uslovima, a aktivno se izvode i građevinski radovi na obali. Upravo ovih dana korisnici obale na ostrvu betoniraju obalu i čupaju posidoniju, morsku travu zbog koje je ostrvo obuhvaćeno mrežom Natura 2000. Inspekcije nigdje, apsolutno nigdje ne reaguju, kao ni ostale institucije, a prije svih "Morsko dobro", koje je u obavezi da štiti obalu od svake vrste devastacije – rekao je Zenović.

Prema njegovim riječima, zaštita u našoj državi postoji samo na papiru, a u praksi se sve dozvoljava investitorima i privatni interes i komercijalizacija su preuzeli apsolutni primat.

– Na ostrvu su ugrožene i životinjske i biljne vrste zbog kojih sam u ime Sekretarijata za zaštitu imovine Opštine Budva prije nekoliko godina podnio inicijativu za brisanje gradnje smještajnih jedinica sa ostrva i zaštitu Tunje. I tu su izostale konkretne reakcije, a sada kao krunu svega imamo ucrtavanje kampa na 10.000 m2 mimo važećih propisa, što govori o spremnosti države da zaštite prostor od devastacije. Apeli ostaju bez efekta ili se inspekcijske mjere sprovode samo selektivno, što me ipak neće obeshrabriti da podnosim krivične prijave protiv odgovornih u institucijama – poručuje Zenović.