Ustavni sud preispituje anonimizaciju sudskih vještaka i drugih službenih lica u presudama

Postupak se odnosi na odredbe kojima je propisano da se u objavljenim presudama anonimizuju podaci o sudskim vještacima, sudskim tumačima, socijalnim radnicima, psiholozima, pedagozima, defektolozima, ljekarima i drugim licima koja u građanskim, privrednim, krivičnim i upravnim postupcima učestvuju izvršavanjem službene dužnosti, kao i podaci o prvostepenom organu koji je odlučivao u upravnom postupku.

- Navedena lica i organi u postupcima ne postupaju kao privatna lica, već obavljaju službenu dužnost, odnosno profesionalnu djelatnost - ocijenjeno je iz Ustavnog suda.

Sud navodi da njihovo učešće predstavlja dio vršenja javnih ovlašćenja ili stručnih poslova povjerenih od strane suda ili drugog nadležnog organa, zbog čega se opravdano postavlja pitanje da li njihovi identiteti treba da ostanu javno dostupni.

U obrazloženju se ističe da su podaci o sudskim vještacima, tumačima i drugim stručnim licima uglavnom već javno dostupni kroz registre, licence i druge službene evidencije, zbog čega će Sud ispitati da li njihova anonimizacija ima legitiman cilj u smislu Ustava i Evropske konvencije o ljudskim pravima.

- Objavljivanje identiteta ovih lica može doprinositi jačanju povjerenja javnosti u pravičnost sudskih postupaka, transparentnosti rada pravosuđa i otkrivanju eventualnih sukoba interesa ili ponavljanja angažovanja istih stručnih lica u korist jedne strane u postupku - navodi se u saopštenju.

Ustavni sud smatra da angažman sudskih vještaka, tumača, socijalnih radnika, psihologa, pedagoga, defektologa, ljekara i drugih stručnih lica nema karakter privatnog djelovanja, već predstavlja izvršavanje službene dužnosti po nalogu suda ili drugog nadležnog organa.

Zbog toga će u nastavku postupka ispitati da li je donosilac Sudskog poslovnika, propisujući njihovu anonimizaciju, prekoračio zakonska ovlašćenja, odnosno da li je takvo ograničenje zasnovano na zakonu, ima legitiman cilj i da li je neophodno u demokratskom društvu.

Istovremeno, Ustavni sud nije prihvatio inicijativu u dijelu kojim je osporavana anonimizacija podataka o strankama u postupku, njihovim punomoćnicima, zastupnicima i drugim učesnicima, kao ni odredbe kojima je uređen način anonimizacije podataka prije objavljivanja pravosnažnih sudskih odluka.

Sudski poslovnik donijelo je Ministarstvo pravde, uz prethodno pribavljeno mišljenje Sudskog savjeta.

Postupak pred Ustavnim sudom pokrenut je po inicijativi nevladine organizacije MANS, a rješenje o pokretanju postupka biće dostavljeno učesnicima u postupku.