Odlaganje reformi ugrozilo bi evropski put Crne Gore

U posljednje vrijeme nije održan nijedan sastanak predstavnika vlasti i opozicije na kojem bi se razgovaralo o rješavanju duboke parlamentarne krize u Crnoj Gori, što ozbiljno dovodi u pitanje dalji suštinski napredak države, dok iz Delegacije Evropske unije u Podgorici upozoravaju da svako odlaganje ključnih reformi prijeti da ugrozi trenutni zamah Crne Gore na putu ka punopravnom članstvu u Evropskoj uniji.

Posljednji zvanični susret u ovom formatu, koji je posredovao šef Delegacije EU u Crnoj Gori Johan Satler, održan je prije više od mjesec, tačnije 14. maja ove godine. Nakon tog događaja, koji je u javnosti i međunarodnim krugovima bio prepoznat kao početna tačka za institucionalnu stabilizaciju, crnogorski politički akteri su potpuno obustavili direktnu komunikaciju, ostavljajući otvorena pitanja i zakonodavne reforme u stanju potpune blokade.

Prema nezvaničnim informacijama "Dana" iz dijela opozicije, unutar parlamentarnih partija bilo je očekivano da se u kratkom roku održi još nekoliko ovakvih sastanaka kako bi se usaglasili stavovi o izbornom zakonodavstvu i deblokadi ključnih institucija. Isti izvori naglašavaju da, za sada, nema apsolutno nikakvih najava, niti naznaka da bi do novog susreta moglo doći, iako je kontinuitet u razgovorima i posredovanju čvrsto obećavao lično ambasador Evropske unije u Crnoj Gori Johan Satler prilikom iniciranja ovog procesa. Opozicionari ističu da trenutno odsustvo volje za kompromisom dodatno produbljuje institucionalni vakuum, dok međunarodni partneri gube strpljenje zbog stalnih unutrašnjih trvenja koja koče pregovarački proces.

Ustavne promjene uslov za EU, Satler traži nastavak pregovora

Povodom ove zabrinjavajuće stagnacije u međupartijskom dijalogu i sve očiglednijeg zastoja, stigao je i zvaničan odgovor Kancelarije Evropske unije u Podgorici na pitanje "Dana".

Brisel traži konkretne rezultate

Diplomatski izvori naglašavaju da je majski sastanak pod pokroviteljstvom Johana Satlera bio zamišljen kao trajni forum za prevazilaženje jaza između zavađenih političkih tabora, a ne kao jednokratni politički marketing. Evropska unija je jasno stavila do znanja da institucionalna stabilnost Crne Gore zavisi isključivo od spremnosti za kompromis oko pitanja koja zahtijevaju kvalifikovanu većinu u parlamentu. Umjesto toga, svjedoci smo povratka na radikalnu retoriku i potpunog odsustva političke volje za nastavak dijaloga. Iz Brisela upozoravaju da bi gubitak trenutnog pozitivnog zamaha značio vraćanje Crne Gore na začelje integracionog procesa, što bi dovelo do ozbiljnih posljedica po dalji ekonomski i socijalni razvoj zemlje koja se već godinama suočava sa unutrašnjom nestabilnošću.

– Pomenuti sastanak održan je prošlog mjeseca u otvorenoj i konstruktivnoj atmosferi. Ohrabrujemo sve političke aktere da nastave angažman u tom pravcu, s ciljem pronalaženja rješenja zasnovanog na konsenzusu u vezi s obavezama Crne Gore u okviru procesa pristupnih pregovora sa Evropskom unijom. U ovom ključnom trenutku, kontinuirani napredak, društvena podrška i međupartijsko jedinstvo važniji su nego ikada. Svako odlaganje ključnih reformi prijeti da ugrozi zamah Crne Gore na putu ka članstvu u Evropskoj uniji – ističu iz Kancelarije EU u Crnoj Gori.

Ovakva poruka iz Brisela jasno upućuje na to da evropska administracija neće blanko tolerisati političku neodgovornost i partijske kalkulacije koje su već tradicionalno sklone da blokiraju ključne reformske procese u pravosuđu i izbornom sistemu, koji su direktan uslov za zatvaranje pregovaračkih poglavlja.

Rizik od gubitka novca iz fondova

Ukoliko crnogorski politički vrh propusti trenutni povoljan geopolitički trenutak za dogovor, država rizikuje ne samo zamrzavanje pregovora već i konkretne ekonomske sankcije kroz gubitak milionske pomoći iz Plana rasta za Zapadni Balkan. Svaki dan političke sujete i odsustva reformi direktno udaljava Crnu Goru od zacrtanog cilja da do 2028. godine postane punopravna članica, čime se poništava dugogodišnji napredak i građani osuđuju na institucionalno tavorenje. Gubitak povjerenja Brisela značio bi i gubitak investicione sigurnosti, što bi za ekonomski uzdrmanu državu predstavljalo nenadoknadiv udarac sa dalekosežnim posljedicama.

Posebna odgovornost za trenutni zastoj i potencijalni neuspjeh pregovora leži na aktuelnoj vladajućoj koaliciji, a prevashodno na Pokretu Evropa sad (PES) kao ključnom nosiocu izvršne i političke vlasti u državi. Kao politički subjekt koji je preuzeo upravljanje zamajcem evropskih integracija i obećao brzu institucionalnu stabilizaciju, PES ima ustavnu i predvodničku obavezu da kreira ambijent za kompromis, umjesto što pokazuje pasivnost i odsustvo taktičnosti prema opozicionim zahtjevima. Izbjegavanje suštinskog dijaloga i prebacivanje tereta krivice na druge aktere samo potvrđuje manjak državničke zrelosti unutar koalicije, čime se direktno ugrožava legitimitet reformskog procesa pred međunarodnom zajednicom.

Preuzmite našu aplikaciju