Za samit u Tivtu spreman novi njemačko-francuski non-pejper za Zapadni Balkan - šta u njemu piše

Dokument detaljnije razrađuje ideje koje je prošlog mjeseca iznio njemački kancelar Fridrih Merc, koji je predložio da se Ukrajini odobri pridruženo članstvo u EU, prenose evropski mediji.

- Moramo obezbijediti dodatne podsticaje u okviru postepenog procesa integracije zasnovanog na zaslugama i pojednostaviti postojeći proces kako bi bio efikasniji i omogućio bržu i dublju integraciju - navodi se u francusko-njemačkom non-pejperu u koji je N1 imao uvid.

Nova ideja je da se uspostavi skup „gradivnih elemenata” za zemlje koje čekaju u predvorju EU, kako bi zemlje kandidati bile uključene u određene oblasti rada EU dok sprovode reforme, a da istovremeno cijeli proces bude „reverzibilan”, odnosno obustavljen u slučaju nazadovanja u reformama.

Dokument predviđa da predstavnici Zapadnog Balkana i Moldavije dva puta godišnje održavaju zajedničke sastanke sa komesarima i evroposlanicima, kao i da se poslanici Evropskog parlamenta redovnije sastaju sa poslanicima nacionalnih parlamenata iz zemalja Zapadnog Balkana i Moldavije.

Francusko-njemački non-pejper predlaže i da lideri i ministri zemalja kandidata učestvuju u pojedinim tačkama dnevnog reda neformalnih sastanaka Savjeta EU i Evropskog savjeta. Učešće u određenim tačkama dnevnog reda Saveta EU u statusu posmatrača, bez prava glasa, bilo bi uslovljeno zatvaranjem relevantnih poglavlja u pristupnom procesu.

Non-pejperom se predlaže da samo one zemlje koje su privremeno zatvorile Poglavlje 31, koje se odnosi na spoljnu, bezbjednosnu i odbrambenu politiku, mogu da učestvuju u konkretnim tačkama dnevnog reda sastanaka Savjeta za spoljne poslove kao posmatrači, bez prava glasa.

Isti uslov važio bi i za pojačanu saradnju u oblasti bezbjednosti i odbrane, uključujući bezbjednosna i odbrambena partnerstva, PESCO projekte, Frontex, Agenciju EU za sajberbezbjednost i sistem ranog upozoravanja EU na sajbernapade.

Francusko-njemački predlog predviđa i uključivanje u programe EU kao što su Kreativna Evropa, Digitalna Evropa i Erazmus+, kao i veću integraciju u Horizont Evropa, istraživački program EU.

Jedan od ključnih predloga je i dublje uključivanje Zapadnog Balkana i Moldavije u jedinstveno tržište EU, od SEPA sistema, rominga i Transportne zajednice, do energetskih tržišta, Sistema trgovanja emisijama, digitalnog jedinstvenog tržišta, kritičnih sirovina i sporazuma o sanitarnim i fitosanitarnim mjerama.

Non-pejper predlaže i da puno učešće na jedinstvenom tržištu bude odobreno po modelu Evropskog ekonomskog prostora plus, uz ispunjavanje uslova u vezi sa preuzimanjem i primjenom pravnih tekovina EU.

- Pozivamo Evropsku komisiju da predstavi predloge za olakšavanje postepene integracije zemalja kandidata na njihovom putu ka pristupanju EU - navodi se u dokumentu.

EU primila pismo Merca o novim statusima za Ukrajinu i Zapadni Balkan