ASK: Napredovanje diplomata zavisi od diskrecione procjene rukovodilaca, sistem stvara privid objektivnosti

Kako su pojasnili, prpisi ostavljaju prevelik prostor za diskreciono odlučivanje rukovodilaca i ministra, umjesto da budu zasnovani na jasno utvrđenim i provjerljivim kriterijumima.

U mišljenju koje je potpisala direktorica ASK-a Kristina Braletić navodi se da postojeća rješenja narušavaju merit sistem i transparentnost procesa, upozoravajući da konačna odluka u velikoj mjeri zavisi od individualne procjene rukovodilaca, a ne isključivo od unaprijed definisanih i provjerljivih kriterijuma.

Agencija posebno problematizuje odredbe koje kao kriterijume navode „odgovarajuće znanje“, „izvanredne rezultate u radu“ i „inovativnost i kreativnost“, ističući da „ovi pojmovi nijesu dodatno razrađeni objektivnim i mjerljivim indikatorima“, zbog čega se „otvara prostor za različita tumačenja u praksi“.

- Takva normativna rješenja mogu predstavljati osnov za selektivno postupanje i favorizovanje pojedinih zaposlenih - upozorava ASK, navodeći da mogućnost vanrednog unapređenja mimo redovnih uslova dodatno povećava rizik od arbitrarnog odlučivanja.

Posebno kritičan dio mišljenja odnosi se na sistem ocjenjivanja zaposlenih. Iako se konačna ocjena formalno dobija matematičkim obračunom, Agencija ocjenjuje da to ne garantuje objektivnost.

- Matematička formula javlja se kao mehanizam koji daje privid objektivnosti, dok suštinski ostavlja značajan prostor za subjektivno vrednovanje učinka - navodi se u dokumentu.

ASK ističe da individualna procjena i hijerarhijska struktura imaju dominantnu ulogu, zbog čega stvarna profesionalna zasluga može ostati u drugom planu.

ASK: Nalazi EK potvrđuju napredak, nastavićemo da jačamo kapacitete

Agencija je ukazala i na član 72 Zakona o vanjskim poslovima, koji ministru omogućava da bez javnog oglasa zaposli osobe sa posebnim međunarodnim ugledom.

- Ovakvo rješenje predstavlja odstupanje od načela transparentnosti, jednakog pristupa i konkurentnosti - navodi ASK.

Dodaju da izostanak javnog konkursa drastično smanjuje broj potencijalnih kandidata, onemogućava javnu kontrolu i stvara ambijent za zaobilaženje redovnih procedura predviđenih za prijem državnih službenika.

U mišljenju podsjećaju da ovakav sistem nije u potpunosti usklađen sa Konvencijom Ujedinjenih nacija protiv korupcije (UNCAC), koja zahtijeva da zapošljavanje i napredovanje u javnoj službi budu zasnovani na efikasnosti, transparentnosti i jasno ograničenom diskrecionom odlučivanju.

- Neophodno je precizno normativno definisanje svih ključnih uslova i kriterijuma - preporučuje ASK, uz zaključak da bi smanjenje prostora za neograničenu diskreciju doprinijelo jačanju integriteta i povratilo povjerenje u profesionalni sistem napredovanja crnogorskih diplomata.