Mnogo posla do ispunjavanja energetskih ciljeva

Ukupan udio energije iz obnovljivih izvora u ukupnoj finalnoj potrošnji energije u Crnoj Gori iznosio je 41,70 odsto u 2023. godini i 41,02 odsto u 2024. godini, konstatovano je u Informaciji o udjelu električne energije iz obnovljivih izvora u 2023 i 2024, koju je nedavno usvojila Vlada Crne Gore.

To je 8,3 odsto, odnosno osam odsto u odnosu na proklamovani cilj koji treba ostvariti do 2030. godine.

Najveći doprinos ukupnom udjelu energije iz obnovljivih izvora daje električna energija iz obnovljivih izvora. Prema podacima iz dokumenta, udio električne energije iz obnovljivih izvora (OIE) u Crnoj Gori iznosio je 67,95 odsto u 2023. godini, a u 2024. godini 67,19 odsto.

Ovi podaci obuhvataju proizvodnju iz hidroelektrana, vjetroelektrana i solarnih elektrana i čine najveći doprinos ukupnoj zelenoj energiji u državi.

Slijede čvrsta biomasa u sektoru grijanja i hlađenja (GiH), koji je dostigao udio energije iz OIE 66,84 odsto za 2023. i 66,49 odsto za 2024. godinu.

Najmanji doprinos ukupnom udjelu energije iz obnovljivih izvora ima sektor saobraćaja. Kako se navodi u usvojenom dokumentu, on iznosi svega 0,92 odsto za 2023. i 0,69 odsto za 2024.

Udio u udjelu OIE u sektoru saobraćaja je najmanji, kako se zaključuje iz dokumenta, zbog niskog nivoa raspoloživih podataka o biogorivima i drugim obnovljivim gorivima.

– U odnosu na cilj od 50 odsto do 2030. godine, potrebno je nastaviti unapređenje statističkog praćenja potrošnje energije iz obnovljivih izvora, naročito u sektoru saobraćaja i sektoru grijanja i hlađenja, i unaprijediti dostupnost podataka potrebnih za detaljan obračun prema novim pravilnicima – zaključeno je u dokumentu.

Crna Gora kao članica Energetske zajednice ima obavezu harmonizacije sa propisima EU. U cilju regulisanja pitanja promocije korišćenja energije iz obnovljivih izvora. Savjet ministara Energetske zajednice je u novembru 2021. godine donio odluku kojom je utvrđena obaveza transponovanja i implementacije Direktive (EU) 2018/2001 o promociji korišćenja energije iz obnovljivih izvora, prilagođene na nivou Energetske zajednice. Tom direktivom utvrđen je zajednički okvir za promociju energije iz obnovljivih izvora i postavljen cilj za udio energije iz obnovljivih izvora u ukupnoj finalnoj potrošnji energije u 2030. godini, za Crnu Goru u iznosu od 50 odsto.

Udio električne energije iz obnovljivih izvora u Evropskoj uniji (EU–27) oborio je rekorde, čineći 45,4 odsto bruto potrošnje u 2023. godini, da bi u 2024. porastao na 47,5 odsto.

Za potrebe sačinjavanja Izvještaja o ostvarenom udjelu energije iz obnovljivih izvora u ukupnoj finalnoj potrošnji energije u Crnoj Gori za period 2023. i 2024. godina angažovan je Mašinski fakultet Univerziteta Crne Gore.