Đilasovo suprotstavljanje birokratizaciji i društvenim devijacijama (6): Glavnu opasnost vidio u stranim uticajima

Na početku sjednice, u uvodnoj riječi, Tito je direktno i vrlo precizno, bez prevelikog okolišanja i taktiziranja, obznanio svoje političke namjere usmjerene ka ozbiljnom revidiranju određenih formi društvene liberalizacije, proklamovanih i potvrđenih na Šestom kongresu KPJ/SKJ. Upozoravajući na brojne negativne pojave zabrinjavajućeg karaktera, Tito je uzroke njihovog nastanka vidio u nesnalaženju određenog broja članova SKJ u novim okolnostima i pogrešnom shvatanju demokratije. Karakteristično je da je Tito svoja politička viđenja, koja su nesumnjivo značila suprotstavljanje liberalizaciji a samim tim i odlukama Šestog kongresa, predstavio kao ispravne i u duhu Kongresa. Ukratko, svoje stavove unaprijed je legitimizovao, proglašavajući ih zvaničnom partijskom politikom i pribavljajući podršku CK na Plenumu, dok je suprotna stanovišta izjednačio sa nerazumijevanjem, nepoštovanjem i kršenjem odluka Šestog kongresa, označivši ih na taj način kao direktnu suprotnost legitimnoj političkoj liniji SKJ. Time se, pored ostalog, direktno ukazivalo i na potencijalnu opasnost od neprijateljskog djelovanja pojedinaca, zastupnika takvih ideja.

Đilasovo suprotstavljanje birokratizaciji i društvenim devijacijama (5): Potcjenjivanje i podređivanje sebi najvišeg foruma

Osnovno i trajno stanovište koje je Tito zastupao, a od 1951. i otvorenije zagovarao, odnosilo se na političko i ideološko jedinstvo Partije i rukovodstva, dok vodeću i monopolističku političku ulogu komunista u društvenim zbivanjima nikada nije ni dovodio u sumnju. Međutim, evidentna je bila činjenica da je partijska disciplina poslije Šestog kongresa, usled sveopšte decentralizacije političko-upravnog aparata naglo popustila, dok je liberalizacija u društveno-ideološkoj oblasti postepeno oduzimala vodeću političku ulogu Partiji, ulogu avangarde. Zato je Titu bilo naročito važno da u uslovima upravno-administrativne decentralizacije obezbijedi vodeću političku neprikosnovenost i ideološki društveni monopol Partije.

dr aleksandar miletić

--arhiva

Tako je na Drugom plenumu, u opštoj ocjeni stanja u partijskom članstvu poslije Šestog kongresa, kao jedan od osnovnih problema posebno podvukao da se komunisti teško "preorijentišu sa komandnih pozicija na pozicije prevaspitavanja građana, odnosno na to da budu nosioci naše današnje stvarnosti u idejnom pogledu". Tome je, kako je smatrao, znatno doprinijelo popuštanje ideološke rigidnosti, posebno ukazujući na neimenovane pojedince. "Kod izvjesnih drugova nastala je zbrka, i to ne kod malog broja. Oni nijesu shvatili šta da rade i kako da počnu. Neki od njih su se pomalo, takoreći i demoralisali... Razumije se da je to odraz unutrašnje idejno-političke zbrke u redovima Saveza komunista, a on se odrazio i na stanje u našem opštem društvenom životu", upozoravao je Tito. Zatim je kao glavnu opasnost po društvene odnose označio strane uticaje, koji su uglavnom dolazili sa Zapada: "Kad vi danas pratite – a sigurno ste svi to primijetili – našu štampu, umjetnost, literaturu i mnoge druge stvari, vidjećete kako mi nekad nevjerovatno brzim tempom idemo u zapadnoevropski štimung." Njihove su se posljedice, kako je isticao, mogle opaziti ne samo među omladinom i ostacima starih društvenih i političkih (građanskih) snaga, već i u redovima komunista, što je za generalnog sekretara SKJ predstavljalo nedopustivu pojavu i alarmantnu prijetnju za unutrašnje političko-ideološko jedinstvo.

PRIREDIO: MILADIN VELjKOVIĆ

(NASTAVIĆE SE)