Naučnici otkrili iznenađujuću vezu između broja djece i brzine starenja

Naučna istraživanja pokazuju da je odnos između roditeljstva i starenja mnogo složeniji.

Nema sumnje da roditeljstvo izaziva velike fiziološke promjene. Naučnici su za to uveli i posebne termine - „matrescencija“ kod majki i „patrescencija“ kod očeva.

Ovi pojmovi opisuju fizičke, kognitivne, emocionalne i društvene promjene koje donosi roditeljstvo, a mnoge od njih dobro su istražene.

Na primjer, oko rođenja djeteta dolazi do značajnih hormonskih promjena - smanjuje se nivo testosterona, a povećava oksitocin. Smatra se da su to biološke prilagodbe koje roditeljima pomažu da budu pažljiviji i lakše uspostave vezu sa djetetom, prenosi Science Focus.

I mozak se blago smanjuje i mijenja svoju strukturu, vjerovatno iz istog razloga.

Međutim, istraživanja pokazuju da ove promjene kod pojedinih roditelja mogu povećati rizik od visokog nivoa stresa i postporođajnih mentalnih poremećaja.

U prvim godinama roditeljstva svakodnevni izazovi povezani su i sa biološkim procesima starenja. Nedostatak sna, finansijski pritisci i velike životne promjene mogu dovesti do skraćivanja telomera - zaštitnih završetaka na krajevima DNK.

Kraći telomjeri povezani su sa većim rizikom od kardiovaskularnih bolesti, demencije i prerane smrti.

Stres takođe povećava nivo upale u organizmu i hormona poput kortizola, koji, kada su dugotrajno povišeni, mogu doprinijeti razvoju različitih zdravstvenih problema.

Ipak, kako umornim roditeljima često govore, to je samo jedna faza. Dugoročno gledano, istraživanja pokazuju da roditelji u prosjeku žive nešto duže od ljudi koji nemaju djecu.

Podaci iz Švedske pokazuju da se ta prednost vidi nakon 60. godine života. Očevi u prosjeku žive oko dvije godine duže od muškaraca bez djece, dok je prednost kod majki nešto manja u odnosu na žene koje nisu rađale.

Istraživači pretpostavljaju da važnu ulogu imaju društvena i emocionalna podrška koju roditelji dobijaju od odrasle djece.

Naravno, na životni vijek utiču i drugi faktori. Roditelji sa nižim primanjima uglavnom su izloženi većem stresu, a razlika u očekivanom životnom veku između ljudi iz najsiromašnijih i najbogatijih grupa može iznositi i do deset godina.

Važan je i broj djece, kao i životno doba u kojem osoba postane roditelj. Novo istraživanje Univerziteta u Helsinkiju, objavljeno u januaru 2026. godine, pokazalo je da je rađanje između 24. i 38. godine povezano sa povoljnijim obrascima starenja i dužim životnim vijekom.

Studija je takođe pokazala da žene koje imaju dvoje ili troje djece u prosjeku žive najduže, dok su žene sa više od četvoro djece češće imale ubrzano biološko starenje i kraći životni vijek.

To bi moglo ukazivati na to da trudnoća i porođaj imaju određenu biološku cijenu, a ne samo stres koji donosi odgajanje velike porodice.

S druge strane, ranija istraživanja pokazala su blagu povezanost između većeg broja djece i dužeg životnog vijeka kod muškaraca.