/ Akcija za socijalnu pravdu
18/02/2024 u 16:12 h
DAN portalDAN portal
Preuzmite našu aplikaciju
Pratite nas na
Pridružite nam se na viber community
Pratite nas
i na telegram kanalu
StoryEditor

Vlada da povuče zakon o obnovljivim izvorima energije za novu otimačinu miliona od građana

Pretpostavlja se da je većinu zakonskog nacrta o obnovljivim izvorima energije pripremila prethodna vlada, ali je opravdana bojazan da aktuelno Ministarstvo energetike i rudarstva želi „ispod radara“ da ga što hitnije progura

Dok je Ministarstvo energetike i rudarstva pažnju javnosti usmjerilo ka slučaju Rudnika Brskovo u Mojkovcu, taj vladin resor je objavio veoma štetni Nacrt zakona o obnovljivim izvorima energije, koji će kroz račune za struju, ali i račune za gorivo, označiti uvod u novu otimačinu desetina i desetina miliona eura od građana, saopštili su iz Akcije za socijalnu pravdu (ASP).

Javna rasprava je organizovana u urgentnom roku od desetak dana i završena je ovog petka.

- Za pretpostaviti je da je većinu ovog zakonskog nacrta pripremila prethodna vlada, ali je opravdana bojazan da aktuelno Ministarstvo energetike i rudarstva, na čijem je čelu ministar Saša Mujović, želi „ispod radara“ da ga što hitnije progura - navode iz ASP-a.

Iz Akcije za socijalnu pravdu ukazuje da, ukoliko je nova vlada krenula u hitno donošenje ovog zakona da bi dobila neke obećane evropske grantove, neka to jasno saopšti, ali neka se iz nacrta izbrišu sva štetna rješenja koja će osiromašenim građanima iz džepova u narednim godinama izbaciti nove milionske iznose, dok će se mnogi bogatiti od prirodnih resursa, kao zajedničkog dobra svih nas.

- Nije sporno podsticati proizvodnju iz obnovljivih izvora, ali jeste sporno propisivati kontroverzna rješenja, koja su kao iz „najbolje kuhinje“ Demokratske partije socijalista (DPS), koja je godinama pokazivala da je uvijek najbolje radila za interese tajkuna i privilegovanih, a najmanje za građane i njihove interese.

U tom smislu se svi sjećamo Zakona o energetici iz 2015, koji je bio jedan od najštetnijih iz DPS ere sa saveznicima, jer je iz džepova građana u privatne džepove po osnovu subvencija za struju u narednim godinama „oteo“ najmanje 70 miliona eura, a sve pod izgovorom da se mora uskladiti sa evropskim zakonodavstvom, dok su paralelno provučena mnoga sporna rješenja, koje Evropa nije ni tražila - saopštili su iz ASP-a.

Ističu da se upravo sada nova i/ili identična sporna rješenja pakuju kroz Nacrt zakona o obnovljivim izvorima energije.

- Evropska direktiva iz ove oblasti ukazuje da države treba da obezbijede razvoj održivih energija po pristupačnim cijenama, pri čemu se posebno vodi računa o obezbjeđenju društvenog interesa i zaštite životne sredine, uz mogućnosti za zapošljavanja.

Ipak, ponuđeni nacrt niti jednom riječju ne precizira da jedan od ciljeva podsticanja ove proizvodnje mora biti otvaranje novih radnih mjesta, ne propisuje da korišćenje energije mora biti na održiv način, već nudi svojevrsni hibridni model, koji je na štetu kupaca - navode iz ASP-a.

Podsjećaju da je Crna Gora još 2021. obznanila da je maltene rekorder po procentu proizvodnje energije iz obnovljivih izvora, koji je tada bio 64 odsto, što je duplo više od prosječnog evropskog cilja u to vrijeme, ali nova vlada nastavlja sa otvaranjem prostora za nove i nove subvencije.

- Tako se predviđa takozvani prelazni period do primjene tržišnih premija (kao vrste naknade na aukcijama), koje će se primjenjivati godinu nakon povezivanja našeg energetskog tržišta sa evropskim ili drugim tržištem, a koje bi bilo operativno najmanje dvije godine. U Crnoj Gori sada ne postoji nikakvo zvanično tržište električne energije u pravom smislu te riječi - kažu iz ASP-a.

Dok se to ne desi, Vlada planira, kako ističu, da na teret kupaca za projekte obnovljivih izvora dodjeljuje naknade, tj subvencije, a pri tome zadržava sporni status „privremenog povlašćenog proizvođača“, kojem se garantuje niz pogodnosti i može trajati šokantnih pet godina, dok se podsticajni period i dalje garantuje na nevjerovatnih 12 godina, uz garantovani otkup energije, a čak i ako operator spriječi preuzimanje energije koju su mogli da proizvedu, mogu ostvariti naknade.

Pri tome izostaju, ističu, bilo kakve odredbe koje bi štitile državni, odnosno javni interes, a u pogledu bitno promijenjenih okolnosti, dok se u isto vrijeme istraživanje energetskih potencijala, a uz dozvolu Ministarstva, daje privatnim i fizičkim licima bez ograničenja. Svi oni koji su se godinama bavili projektima malih hidroelektrana znaju koliko je to bilo štetno u praksi.

- Da stvar bude još kompleksnija, otvaraju se vrata i za subvencije za proizvodnju biogoriva, a što može biti finansirano „iz sredstava prikupljenih na osnovu naknade koju plaćaju krajnji kupci naftnih derivata i iz sredstava državnog budžeta“. Drugim riječima, građani mogu očekivati i uvećanje računa za gorivo - kažu iz ASP-a.

ASP poručuje premijeru Milojku Spajiću, koji je građanima obećao veće zarade, veću pravdu i da će raditi u njihovom interesu, da je dosta više otimačine od njih i da se promptno pozabavi ovim što mu se kuva u sopstvenoj kuhinji, a što je na štetu svih nas, jer prirodni resursi ove države nijesu nikome ostali u nasleđe, već pripadaju svim građanima.

- Na ovako kontroverzna i pravno problematična rješenja (ASP je prikazala samo dio), koja su suprotna interesu svih građana, suvislo je upućivati komentare, već je jedino pravedno vratiti nacrt na ponovnu izradu, pa iznova organizovati novu javnu raspravu - saopštili su iz Akcije za socijalnu pravdu.

Pratite nas na
Pridružite nam se na viber community
Pratite nas
i na telegram kanalu
20. april 2024 08:21