Dnevna štampa Marketing Redakcija Kontakt
Firmi bivšeg pomoćnika ministra 600.000 mjesečno * Knežević traži promjenu himne i simbola * Tri tužioca kriju račune * Manja kazna jer je roditelj člana kriminalne grupe * Omogućili DPS-u da koristi crne fondove za kampanju * Nestao novac za izmirenje radnog staža * Guslar u nošnji Srba iz Crne Gore i Hercegovine
ISSN 1800-6299
  Izdanje: 17-12-2018

Porudzbenica
Rubrike
Pogledajte

Strip Dana

Strip

Riječ Dana
MARKO MILAČIĆ, PREDSJEDNIK PRAVE CRNE GORE:
Ne mogu oni da uvedu toliko sankcija koliko mi možemo da volimo bratsku Rusiju. A to nije samo pitanje bratstva i tradicije, nego i ekonomije.

Vic Dana :)

Ulazi pijanac u srebrnarnicu:
- Moliću vas dvjesta grama sa buta...
- Pogriješili ste, mi prodajemo srebro!
- Maa, nije problem, može i s rebra...

Gori čovjeku kuća, zove on vatrogasce, ali ne zarezuju ga baš. Nakon par neuspješnih poziva, naprosto poludi:
- Alooo ljudi, kuća gori, hoćete li vi slat‘ koga?!?!?!?
- Za slatko smo uvijek!

Kako se zove mače koje je nemoguće uhvatiti?
Umače.

Kako zovu tajnog agenta iz Bosne
Sikret.







Arhiva
Dan:
Mjesec:
God:

Razno
Uclani se

Feljton JUGOSLOVENSKA IDEJA I UJEDINJENJE 1918. GODINE (7)
Crnogorski gospodar otvoreno protiv narodnog jedinstva
Potpisnici Krfske deklaracije Crnogorski gospodar otvoreno protiv narodnog jedinstva U balkanskoj istoriografiji nepristrasnost nije vrlina (Erik Hosbaum, jedan od najznačajnijih savremenih socijalnih istoričara)
- Piše: Borivoje Ćetković

Jugoslovenski odbor se saglasio sa srpskom vladom da se ne razmatraju položaj Makedonije i Crne Gore i da je njihov status unutrašnje pitanje Srbije. Pašić je, piše Petranović, „održavao veze mimo Jugoslovenskog odbora s crnogorskim pristalicama ujedinjenja sa Srbijom, i to preko pojedinaca. U februaru 1917. formiran je Središni crnogorski odbor za narodno ujedinjenje, na čijem se čelu nalazio Andrija Radović, bivši predsjednik vlade Kraljevine Crne Gore. Crnogorski odbor je pozdravio Krfsku deklaraciju i tražio ujedinjenje Crne Gore sa Srbijom i ostalim jugoslovenskim narodima u jedinstvenu nezavisnu državu, smatrajući da je Crna Gora završila svoju ulogu kao nezavisna država”. (Petranović, Istorija Jugoslavije... str. 18)
Dr Petranović se nije bavio Središnim crnogorskim odborom niti je razmatrao razloge njegovog formiranja.
U brošuri „Crna Gora i Srbija (kako je izvršeno njihovo ujedinjenje), Paris 1919. godine” Janko Spasojević dao je svoje viđenje zašto i kako je došlo do formiranja Crnogorskog odbora za ujedinjenje krajem marta u Parizu 1917. godine. Glavni krivac, prema Spasojeviću, zašto se nije stupilo u bliže odnose sa srpskom vladom bio je kralj Nikola – odbijao je bilo kakav sporazumni rad na ujedinjenju sa Srbijom. U razgovoru koji je Spasojević imao sa kraljem Nikolom 25. novembra, kada je i podnio ostavku na mjesto ministra, tvrdi da se crnogorski gospodar „otvoreno deklarisao protiv narodnog jedinstva”.
Kabinet Andrije Radovića obrazovan je krajem aprila 1916. godine i trebalo je da „sporazumno i zajednički poradi s Vladom Kraljevine Srbije na našem nacionalnom oslobođenju i ujedinjenju”, zapisao je Spasojević. On je ušao u kabinet A. Radovića, optužujući kralja Nikolu „da nije htio ni da čuje za našu narodnu stvar”. I Radovićevom kabinetu zamjerio je „da nije odgovorio svom pozivu” – u toku svog devetomjesečnog postojanja bio je pasivan – nije bilo kontakata sa srpskom vladom. Spasojević je podnio ostavku na mjesto ministra u vladi A. Radovića, da bi i sama vlada 11. januara 1917. dala ostavku.
Krajem marta 1917. obrazovan je u Parizu Crnogorski odbor koji je radio na ujedinjenju Crne Gore sa Srbijom, odnosno Jugoslavijom, a za predsjednika odbora izabran je Andrija Radović.
Za jugoslovensko ujedinjenje od presudnog značaja bilo je pristajanje sila Antante na rušenje Austrougarske i to polovinom 1918. godine. Probijanjem Solunskog fronta koje su zajedničkim snagama izvršile srpske i francuske divizije (septembra 1918) i za sedam nedjelja prešle 700 kilometara i za Njemačku više nije bilo nade.
Na političkoj pozornici jugoslovenskog ujedinjenja pojavio se oktobra 1918. godine i treći činilac – Narodno vijeće, pored vlade Kraljevine Srbije i Jugoslovenskog odbora, čime je osjetno oslabio uticaj ovog drugog. (Petranović, Istorija Jugoslavije... str.21)
Uloga predstavnika naroda Vojvodine i Crne Gore u završnoj fazi jugoslovenskog ujedinjenja bila je od posebnog značaja za položaj srpske buržoazije prema buržoaziji ostalih jugoslovenskih naroda. Svoju ocjenu dr Petranović potkrepljuje tvrdnjom da je „Velika narodna skupština Srba, Bunjevaca i ostalih Slovena u Vojvodini donijela je 25. novembra 1918. u Novom Sadu Rezoluciju o priključenju Vojvodine Srbiji. Srpski narodni odbor u Novom Sadu, pod predsjedništvom Jaše Tomića, zaobišao je Narodno vijeće u Zagrebu i svu snagu usmjerio na ujedinjenje sa Srbijom”...
I podgorička Velika narodna skupština dan kasnije, 26. novembra, odlučila je: „da se kralj Nikola I Petrović Njegoš i njegova dinastija zbace sa crnogorskog prestola, da se Crna Gora ujedini sa Srbijom u jednu državu, pod dinastijom Karađorđevića i stupi u zajedničku državu troplemenog naroda Srba, Hrvata i Slovenaca”.
Dr Petranovića nije detaljnije analizirao Odluku Podgoričke skupštine – naglasio je samo neke njene najbitnije odrednice.
U odluci se, citira Petranović, pod 1. polazilo od toga da „Srpski narod u Crnoj Gori jedne je krvi, jednog jezika i jednih težnji, jedne vjere i običaja s narodom koji živi u Srbiji i drugim srpskim krajevima; zajednička im je slavna prošlost, kojom se oduševljavaju, zajednički ideali, zajednički narodni junaci, zajednička patnja, zajedničko sve što jedan narod čini narodom”.
Pored političkih interesa koji iziskuju ujedinjenje naglašavani su ekonomski razlozi, smatrajući da i jedan i drugi imperativno nameću i traže ujedinjenje. Pored velike ujedinjene Jugoslavije kakav bi značaj – pitali su se poslanici unionističke skupštine – imala „malena, slaba, sirota Crna Gora”. Pristalicama ujedinjenja (bjelašima), na čijoj se strani nalazio veći dio stanovništva Crne Gore, suprotstavljali su se pristalice starog, konzervativnog poretka i dinastije Petrovića (zelenaši) istupajući protiv ujedinjenja. Predstavljajući manjinu u Crnoj Gori, oni su se oslonili na Italijane koji su jedva čekali priliku da se umiješaju na strani protivnika stvaranja jugoslovenske države. U tzv. Božićnoj pobuni januara 1919. separatističke snage su, iako pomognute od Italijana, bile poražene. (Pret. cit. djelo. str. 23, 24)
Dr Petranović, jugoslovenski istoričar porijeklom iz Crne Gore, nije bio u nedoumici, niti je imao dileme: zelenaši su bili protiv ujedinjenja, oslanjali su se na Italijane, velike protivnike jugoslovenske države, a Božićnu pobunu januara 1919. naziva takozvanom.
(Nastaviće se)


Komentari

Komentari se objavljuju bez zadrške.

Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijedjanje i klevetanje. Nedozvoljen sadržaj će biti izbrisan u najkraćem roku čim bude primijećen ili prijavljen, a autori spornog komentara rizikuju da budu prijavljeni nadležnim institucijama.

Prijavite neprikladan komentar našem MODERATORU.

Ukoliko smatrate da se u ovom članku krši Kodeks novinara, prijavite našem Ombudsmanu.

Uslovi korišćenja

Svako neovlašćeno korišćenje sadržaja štampanog i on-line izdanja Dana kažnjivo je i vlasnik prava shodno Zakonu o autorskim i srodnim pravima ima pravo na zaštitu od istog, kao i na naknadu štete prouzrokovane takvim radnjama. Zabranjeno je svako objavljivanje, modifikovanje, kopiranje, štampanje, reprodukovanje, distribuiranje ili na drugi način javno prikazivanje podataka, tekstova, fotografija i informacija iz naših izdanja, bez pisane saglasnosti Jumedia Mont doo.

MARKETING
loading...

Najčitanije danas

INFO

Zaštitnika prava čitalaca Dan-a

OMBUDSMAN

kontakt:

ombudsman@dan.co.me

fax:

+382 20 481 505

Pogledajte POSLOVNIK

Pratite rad OMBUDSMANA

Pogledajte IZVJEŠTAJE

Karikatura DAN-a
Karikatura
Pogledaj sve karikature >>>

Najčitanije - 7 dana


 

Prognoza dana

 



 

Developed by Beli&Boris - (c) 2005 "Dan"